Chăm sóc tai và mắt cho mèo

Tai và mắt là những bộ phận nhạy cảm nhất nhưng cũng thường bị bỏ qua nhiều nhất trong việc chăm sóc mèo tại nhà. Việc kiểm tra và vệ sinh những vùng này thường xuyên không chỉ đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ – đó là một thói quen phòng ngừa có thể phát hiện các vấn đề sức khỏe trước khi chúng trở nên đau đớn và tốn kém. Hơn nữa, mèo rất giỏi che giấu các vấn đề về tai và mắt, vì vậy việc chủ nuôi chủ động kiểm tra là cách duy nhất đáng tin cậy để chẩn đoán sớm.

#ShowMore#

Chăm sóc tai cho mèo

Một chiếc tai mèo khỏe mạnh sạch sẽ, màu hồng nhạt, không có mùi và không có dịch tiết. Một lượng nhỏ ráy tai màu nâu nhạt là bình thường – đó là một phần của cơ chế bảo vệ tự nhiên của ống tai. Bất cứ điều gì vượt quá mức bình thường này – dịch tiết vụn màu sẫm, mùi hôi nồng, đỏ, sưng hoặc gãi tai thường xuyên – là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn và cần được chú ý.

Các vấn đề về tai thường gặp nhất ở mèo:

• Ve tai (Otodectes cynotis) – nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các vấn đề về tai ở mèo, đặc biệt là ở mèo con và mèo sống ngoài trời. Triệu chứng điển hình là dịch tiết vụn màu sẫm giống như bã cà phê, gãi tai dữ dội và lắc đầu. Ve tai rất dễ lây lan giữa các con mèo, cũng như giữa mèo và chó sống chung – cần được bác sĩ thú y điều trị.
• Nhiễm nấm men và vi khuẩn – biểu hiện bằng dịch tiết màu sẫm hoặc có mủ, mùi hôi khó chịu và đỏ ống tai. Đây thường là vấn đề thứ phát sau dị ứng, không dung nạp thức ăn hoặc yếu tố giải phẫu bẩm sinh. Cần được bác sĩ thú y chẩn đoán và điều trị.
• Tụ máu vành tai – vết sưng đau do mạch máu bị vỡ khi lắc đầu hoặc gãi mạnh. Biểu hiện bằng việc vành tai dày lên hoặc phồng lên rõ rệt. Cần được bác sĩ thú y điều trị – nếu không chữa trị, tình trạng này không tự lành hoặc để lại biến dạng vĩnh viễn.
• Tích tụ ráy tai – ở một số giống, đặc biệt là mèo có tai lớn hoặc sống trong môi trường nhiều bụi, ráy tai tích tụ nhanh hơn. Vệ sinh đều đặn giúp ngăn ngừa tắc nghẽn ống tai và nhiễm trùng thứ phát.

Cách vệ sinh tai mèo đúng cách:

• Chỉ sử dụng dung dịch vệ sinh tai chuyên dụng cho mèo – nước, dầu ô liu hoặc sản phẩm dành cho chó đều không phù hợp. Dung dịch vệ sinh chất lượng làm mềm cặn bẩn, có tác dụng khử trùng và không gây kích ứng.
• Nhỏ dung dịch vào ống tai, nhẹ nhàng xoa bóp gốc tai trong khoảng 20–30 giây – bạn sẽ nghe thấy tiếng lép bép đặc trưng. Sau đó để mèo tự lắc đầu và lau sạch phần còn lại bằng gạc hoặc bông vệ sinh.
• Không bao giờ sử dụng tăm bông – chúng đẩy chất bẩn và ráy tai sâu hơn vào ống tai, có thể làm tổn thương màng nhĩ và làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng.
• Chỉ vệ sinh phần nhìn thấy được của ống tai – không bao giờ đưa tay sâu vào trong tai. Nếu chất bẩn nằm quá sâu, đó là việc dành cho bác sĩ thú y.
• Tần suất vệ sinh phụ thuộc vào giống và nhu cầu riêng của từng con mèo – hầu hết mèo chỉ cần kiểm tra và vệ sinh một lần mỗi 2–4 tuần. Những con mèo dễ tích tụ ráy tai có thể cần vệ sinh thường xuyên hơn.

Chăm sóc mắt cho mèo

Đôi mắt mèo khỏe mạnh trong sáng, sạch sẽ, đối xứng và không có dịch tiết. Mí mắt thứ ba – màng nháy – không nên nhìn thấy được, hoặc chỉ nên xuất hiện như một dải mỏng, sáng màu ở góc trong của mắt. Màng nháy nhìn thấy rõ hoặc bị đỏ luôn là dấu hiệu cho thấy mèo đang không khỏe – có thể là dấu hiệu của bệnh tật, căng thẳng, ký sinh trùng hoặc vấn đề về mắt.

Các vấn đề về mắt thường gặp nhất ở mèo:

• Viêm kết mạc – bệnh về mắt phổ biến nhất ở mèo. Biểu hiện bằng đỏ, sưng mí mắt, chảy nước mắt và có dịch tiết. Nguyên nhân có thể là nhiễm khuẩn hoặc virus (thường gặp nhất là herpesvirus hoặc chlamydia), dị ứng hoặc kích ứng. Cần được bác sĩ thú y chẩn đoán – việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân.
• Chảy nước mắt quá mức – tình trạng chảy nước mắt mãn tính gây ra các vết ố sẫm màu dưới mắt, đặc biệt ở các giống mặt phẳng như mèo Ba Tư hoặc Exotic Shorthair. Nguyên nhân là do ống dẫn nước mắt bị hẹp về mặt giải phẫu. Vệ sinh vùng quanh mắt đều đặn giúp ngăn ngừa kích ứng da và nhiễm trùng.
• Dịch tiết ở mắt – một lượng nhỏ ghèn khô ở khóe mắt là bình thường. Dịch tiết quá nhiều, có màu (vàng, xanh lá) hoặc có mủ luôn cần được bác sĩ thú y kiểm tra.
• Loét giác mạc – tổn thương đau đớn ở giác mạc do trầy xước, dị vật hoặc nhiễm trùng gây ra. Mèo nheo mắt, tránh ánh sáng và mí mắt run rẩy. Cần được chăm sóc thú y ngay lập tức – loét giác mạc không được điều trị có thể dẫn đến mất mắt.
• Tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể – những bệnh về mắt ít gặp hơn nhưng nghiêm trọng, xảy ra chủ yếu ở mèo lớn tuổi. Tăng nhãn áp biểu hiện bằng áp lực nội nhãn tăng cao và đau đớn, đục thủy tinh thể biểu hiện bằng thủy tinh thể bị mờ đục. Cả hai đều cần được bác sĩ thú y điều trị.

Cách vệ sinh mắt mèo đúng cách:

• Để vệ sinh vùng quanh mắt, hãy sử dụng nước muối sinh lý vô trùng hoặc dung dịch vệ sinh mắt chuyên dụng cho mèo – không bao giờ dùng nước máy thông thường vì có thể chứa clo và khoáng chất gây kích ứng niêm mạc mắt.
• Luôn lau từ khóe mắt trong hướng ra ngoài – không bao giờ làm ngược lại, để tránh kéo chất bẩn vào gần mắt hơn.
• Sử dụng bông hoặc gạc sạch riêng cho mỗi bên mắt – dùng chung bông giữa hai mắt có thể lây nhiễm từ mắt này sang mắt kia.
• Không bao giờ thổi, chà xát vào mắt hoặc rửa bằng dòng nước mạnh – mắt mèo rất nhạy cảm và các thao tác thô bạo gây đau đớn và kích ứng.
• Nếu mèo nheo mắt, tránh ánh sáng hoặc dùng chân dụi mắt – hãy đưa mèo đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Đau mắt là một trong những cảm giác đau đớn mạnh nhất và không bao giờ nên bị bỏ qua.

Mẹo thực tế để chăm sóc tai và mắt cho mèo:

• Luôn chăm sóc tai và mắt ở nơi có ánh sáng tốt – bạn sẽ nhìn rõ hơn các bất thường và mèo sẽ ít căng thẳng hơn so với trong phòng tối.
• Hãy đưa việc kiểm tra tai và mắt vào thói quen hàng tuần đều đặn – chỉ vài phút mỗi tuần là đủ để phát hiện hầu hết các vấn đề ở giai đoạn sớm.
• Hãy tập cho mèo quen với việc kiểm tra tai và mắt từ khi còn nhỏ – mèo con đã quen với việc chạm vào vùng đầu sẽ hợp tác tốt hơn nhiều so với mèo trưởng thành chưa từng tiếp xúc như vậy.
• Khi vệ sinh tai hoặc mắt, hãy giữ mèo chắc chắn nhưng nhẹ nhàng – mèo không được giữ chặt hoặc bồn chồn có thể đột ngột cử động và tự làm mình bị thương.
• Bất kỳ sự bất đối xứng nào giữa mắt hoặc tai bên phải và bên trái đều nên được tham khảo ý kiến bác sĩ thú y – các vấn đề chỉ xảy ra ở một bên thường là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng hơn so với vấn đề ở cả hai bên.

Chăm sóc tai và mắt đều đặn là một khoản đầu tư thời gian nhỏ nhưng có tác động lớn đến sức khỏe và sự thoải mái của mèo. Một chú mèo đã quen với việc kiểm tra thường xuyên sẽ đền đáp lại bạn bằng những vấn đề được phát hiện kịp thời – và bạn sẽ tránh được những rắc rối không cần thiết cũng như hóa đơn thú y tốn kém.