Chó cái mang thai và cho con bú

Mang thai và cho con bú là một trong những giai đoạn vất vả nhất trong cuộc đời của chó cái – đồng thời cũng là giai đoạn mà chế độ dinh dưỡng và chăm sóc đúng cách có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và cả đàn con. Nhu cầu của chó cái mang thai và cho con bú khác biệt đáng kể so với chó cái trưởng thành bình thường – cơ thể chúng hoạt động hết công suất, cung cấp dưỡng chất cho những chú chó con đang phát triển và sau khi sinh sản xuất một lượng sữa có thể vượt xa nhiều lần mức tiêu hao năng lượng thông thường. Việc xem nhẹ dinh dưỡng trong giai đoạn này sẽ gây hậu quả trực tiếp đến sức khỏe của chó con cũng như thể trạng lâu dài của chó mẹ.

#ShowMore#

Thời gian mang thai ở chó kéo dài khoảng 63 ngày và được chia thành ba giai đoạn với nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Việc cho con bú đặt ra yêu cầu lên cơ thể chó mẹ thậm chí còn cao hơn cả thời kỳ mang thai – việc sản xuất sữa cho một đàn con lớn có thể làm tăng nhu cầu năng lượng của chó mẹ lên tới 3–4 lần so với bình thường.

Dinh dưỡng cho chó cái mang thai

Giai đoạn một phần ba đầu của thai kỳ (ngày 1–21) – trong giai đoạn này, chế độ dinh dưỡng của chó mẹ về cơ bản không thay đổi. Phôi thai lúc này còn rất nhỏ và nhu cầu dưỡng chất là tối thiểu. Việc cho ăn quá nhiều trong giai đoạn đầu thai kỳ là không cần thiết và có thể gây thừa cân, làm phức tạp quá trình sinh nở. Chó mẹ nên được cho ăn thức ăn thông thường với khẩu phần như cũ.

Giai đoạn một phần ba giữa của thai kỳ (ngày 22–42) – chó con bắt đầu phát triển nhanh chóng và nhu cầu dưỡng chất tăng dần. Trong giai đoạn này, nên chuyển sang thức ăn cho chó con hoặc thức ăn chuyên dụng cho chó cái mang thai – có hàm lượng protein, canxi, phốt pho và năng lượng cao hơn, cần thiết cho sự phát triển của chó con. Hãy tăng dần khẩu phần ăn khoảng 10% mỗi tuần.

Giai đoạn một phần ba cuối của thai kỳ (ngày 43–63) – chó con tăng cân nhanh chóng và chèn ép dạ dày của chó mẹ, khiến chó mẹ không thể ăn khẩu phần lớn. Hãy chuyển sang cho ăn ít hơn nhưng thường xuyên hơn, 3–4 lần mỗi ngày. Tổng lượng thức ăn hàng ngày nên cao hơn 25–50% so với trước khi mang thai, tùy thuộc vào số lượng chó con và kích thước của lứa đẻ.

Dinh dưỡng cho chó cái đang cho con bú

Cho con bú là giai đoạn tiêu tốn năng lượng nhiều nhất trong cuộc đời của chó cái. Việc sản xuất sữa cho một đàn con lớn có thể làm tăng nhu cầu năng lượng lên 200–300% so với mức bình thường. Chó mẹ nuôi một đàn con lớn cần có thức ăn sẵn có gần như liên tục – cho ăn tự do là tiêu chuẩn trong giai đoạn này, chứ không phải ngoại lệ.

• Thức ăn cho chó cái đang cho con bú hoặc thức ăn cho chó con – giá trị năng lượng đậm đặc và hàm lượng protein cao là yếu tố then chốt. Thức ăn cho chó con giống lớn là lựa chọn lý tưởng cho chó cái đang cho con bú thuộc giống trung bình và lớn.
• Nước – chó cái đang cho con bú cần được tiếp cận nước sạch không giới hạn trong suốt thời gian cho con bú. Việc sản xuất sữa đòi hỏi nhiều năng lượng và thể tích, và tình trạng mất nước sẽ trực tiếp làm giảm số lượng và chất lượng sữa.
• Canxi – thiếu canxi trong thời kỳ cho con bú có thể gây ra co giật sau sinh (sản giật) – một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng do nồng độ canxi trong máu giảm xuống mức nghiêm trọng. Biểu hiện bằng run rẩy, co giật và mất phối hợp vận động, cần được chăm sóc thú y ngay lập tức. Không bao giờ tự ý bổ sung canxi mà không tham khảo ý kiến bác sĩ thú y – việc thừa canxi trong thai kỳ, một cách nghịch lý, lại làm tăng nguy cơ sản giật sau khi sinh.

Thực phẩm bổ sung cho chó cái mang thai và cho con bú

• Axit folic – tương tự như ở người, axit folic đóng vai trò then chốt cho sự phát triển đúng đắn của hệ thần kinh ở chó con trong giai đoạn đầu thai kỳ. Việc bổ sung nên được thực hiện lý tưởng nhất là trước khi phối giống theo kế hoạch và trong một phần ba đầu của thai kỳ.
• Axit béo omega-3 (DHA) – DHA cần thiết cho sự phát triển đúng đắn của não bộ và thị giác ở chó con. Những chó mẹ được cho ăn thức ăn giàu DHA sẽ sinh ra những chó con có sự phát triển thần kinh tốt hơn và khả năng học hỏi cao hơn. Dầu cá hoặc các sản phẩm bổ sung DHA chuyên dụng phù hợp trong suốt cả thời kỳ mang thai và cho con bú.
• Men vi sinh – hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh cho chó mẹ trong giai đoạn khó khăn này và được truyền sang chó con qua sữa mẹ. Chó con bú từ những chó mẹ dùng men vi sinh có hệ vi sinh đường ruột tốt hơn và hệ miễn dịch mạnh hơn.
• Sản phẩm bổ sung chuyên dụng cho chó cái mang thai và cho con bú – các chế phẩm tổng hợp kết hợp vitamin, khoáng chất và axit amin được công thức hóa đặc biệt cho nhu cầu sinh sản. Đây là giải pháp an toàn khi có nghi ngờ về sự đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt khi cho ăn theo chế độ ăn tự nấu tại nhà.

Chăm sóc chó mẹ trước và sau khi sinh

Chăm sóc đúng cách trong thời kỳ mang thai và cho con bú bao gồm nhiều hơn là chỉ dinh dưỡng:

• Kiểm tra thú y trong quá trình mang thai – siêu âm vào khoảng ngày thứ 25–30 sẽ xác nhận việc mang thai và phát hiện các vấn đề tiềm ẩn. Kiểm tra vào ngày thứ 45–55 giúp ước tính số lượng chó con và đánh giá sự phát triển của chúng.
• Chuẩn bị nơi sinh nở – ổ đẻ nên được chuẩn bị khoảng 2 tuần trước ngày dự sinh. Chó mẹ cần làm quen với nó và bắt đầu coi đó là nơi an toàn – sinh nở ở một nơi xa lạ sẽ làm tăng căng thẳng và biến chứng.
• Vận động trong thai kỳ – vận động nhẹ nhàng và đều đặn có lợi trong suốt thai kỳ. Ở giai đoạn cuối, hãy chọn những buổi đi dạo ngắn hơn và nhẹ nhàng hơn – vận động mạnh hoặc nhảy có thể nguy hiểm trong giai đoạn thai kỳ tiến triển.
• Tẩy giun – chó cái mang thai nên được tẩy giun khoảng 10 ngày trước ngày dự sinh và sau đó cứ mỗi 2 tuần trong suốt thời gian cho con bú. Ấu trùng giun đũa có thể truyền qua nhau thai và sữa sang chó con – việc tẩy giun đều đặn cho chó mẹ là yếu tố then chốt cho sức khỏe của cả đàn con.

Các dấu hiệu cần được chăm sóc thú y ngay lập tức:

• Dịch tiết màu xanh lá hoặc đen trước khi sinh chó con đầu tiên – có thể báo hiệu nhau thai bong ra mà chưa sinh.
• Hơn 2 giờ giữa các lần sinh chó con trong khi vẫn có cơn co thắt tích cực – có thể là dấu hiệu của khó sinh cần can thiệp thú y.
• Run rẩy, co giật hoặc mất định hướng ở chó mẹ đang cho con bú – các dấu hiệu của sản giật cần được hỗ trợ thú y ngay lập tức.
• Từ chối cho con bú hoặc chăm sóc chó con – có thể báo hiệu viêm vú hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
• Sốt trên 39,5 °C sau khi sinh – dấu hiệu nhiễm trùng hoặc viêm tử cung cần được kiểm tra thú y ngay lập tức.

Mẹo thực tế khi chăm sóc chó cái mang thai và cho con bú:

• Không bao giờ tự ý bắt đầu bổ sung canxi trong thời kỳ mang thai – luôn tham khảo ý kiến bác sĩ thú y. Việc bổ sung canxi không cân đối là một trong những nguyên nhân chính gây sản giật.
• Việc chuyển sang thức ăn cho chó cái mang thai nên được thực hiện dần dần trong 7–10 ngày – thay đổi thức ăn đột ngột có thể gây rối loạn tiêu hóa trong giai đoạn nhạy cảm này.
• Không bao giờ để chó mẹ đang cho con bú bị đói và không cắt giảm khẩu phần ăn – nhu cầu năng lượng khi cho con bú là rất lớn, và dinh dưỡng không đủ của chó mẹ sẽ trực tiếp đe dọa sức khỏe của chó con.
• Sau khi cai sữa cho chó con, hãy giảm dần khẩu phần ăn – việc ngừng cho con bú đột ngột khi đang tiết sữa đầy đủ có thể gây viêm vú. Việc giảm khẩu phần ăn một cách tự nhiên sẽ làm giảm sản xuất sữa.
• Sau khi chó con cai sữa, hãy đưa chó mẹ đi kiểm tra thú y – việc mang thai và cho con bú gây áp lực đáng kể lên cơ thể, và kiểm tra thú y sẽ phát hiện các hậu quả lâu dài nếu có.

Mang thai và cho con bú là một giai đoạn đặc biệt đòi hỏi sự chăm sóc đặc biệt. Dinh dưỡng đúng cách, kiểm tra thú y định kỳ và sự chăm sóc chu đáo của chủ nuôi chính là nền tảng cho một đàn con khỏe mạnh và sự phục hồi nhanh chóng của chó mẹ sau giai đoạn sinh sản vất vả này.