Chăm sóc răng miệng cho chó

Bệnh về răng miệng ở chó phổ biến không kém gì ở mèo – ước tính có tới 80% số chó trên 3 tuổi mắc một dạng bệnh răng miệng nào đó. Thế nhưng chăm sóc răng cho chó lại là một trong những lĩnh vực chăm sóc tại nhà bị bỏ quên nhiều nhất. Lý do rất đơn giản – chó rất giỏi che giấu cơn đau trong miệng và vẫn ăn uống bình thường dù khó chịu đáng kể. Bệnh răng miệng không chỉ là vấn đề vệ sinh khoang miệng – vi khuẩn từ nướu bị nhiễm trùng đi vào máu và gây tổn hại thận, tim và gan. Chăm sóc răng miệng đều đặn thực sự giúp kéo dài tuổi thọ cho chó.

#ShowMore#

Tin vui là phần lớn bệnh răng miệng có thể được phòng ngừa hoặc làm chậm đáng kể quá trình tiến triển nhờ chăm sóc tại nhà đều đặn. Đánh răng hàng ngày hoặc ít nhất ba lần một tuần là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất – và không bao giờ là quá muộn để bắt đầu, ngay cả khi chó vừa mới trưởng thành.

Các bệnh răng miệng phổ biến nhất ở chó

• Mảng bám và cao răng – mảng bám là lớp vi khuẩn mềm bám trên bề mặt răng, nếu không được chăm sóc đầy đủ sẽ khoáng hóa và biến thành cao răng cứng. Cao răng không thể loại bỏ bằng chăm sóc tại nhà – cần được bác sĩ thú y lấy bằng máy siêu âm dưới gây mê toàn thân. Chăm sóc tại nhà đều đặn giúp làm chậm quá trình hình thành mảng bám và trì hoãn việc phải can thiệp thú y.
• Viêm nướu (viêm lợi) – giai đoạn sớm nhất và vẫn hoàn toàn có thể hồi phục của bệnh răng miệng. Biểu hiện bằng nướu đỏ và sưng dọc theo chân răng. Đánh răng đều đặn có thể chữa khỏi hoàn toàn viêm nướu – nếu bị bỏ qua sẽ tiến triển thành viêm nha chu.
• Viêm nha chu – bệnh giai đoạn nặng ảnh hưởng đến các mô quanh răng, kể cả dây chằng và xương. Gây lung lay và rụng răng, đau mãn tính và nguy cơ vi khuẩn lan khắp cơ thể. Ở giai đoạn nặng, bệnh không thể hồi phục và cần nhổ bỏ những chiếc răng bị ảnh hưởng.
• Gãy răng – rất thường gặp ở chó, đặc biệt là những con thích gặm đồ vật cứng. Răng gãy để lộ tủy gây đau đớn dữ dội và dễ nhiễm trùng. Bác sĩ thú y sẽ xử lý bằng cách nhổ răng hoặc điều trị nội nha (kiểu "lấy tủy" ở chó).
• Răng sữa còn sót lại – ở các giống nhỏ, đôi khi răng sữa không tự rụng sau khi răng vĩnh viễn đã mọc. Răng sữa còn sót lại khiến răng mọc lệch lạc, tích tụ mảng bám và tăng nguy cơ mắc bệnh răng miệng. Cần được bác sĩ thú y nhổ bỏ.

Các sản phẩm chăm sóc răng miệng tại nhà cho chó

• Bàn chải đánh răng cho chó – công cụ hiệu quả nhất để loại bỏ mảng bám cơ học. Có ba loại cơ bản – bàn chải cổ điển cho chó với lông mềm, bàn chải đeo ngón tay lý tưởng cho người mới bắt đầu và chó có miệng nhỏ, và bàn chải hai đầu cho phép làm sạch cả mặt trong lẫn mặt ngoài của răng cùng lúc. Lông bàn chải luôn nên mềm – lông cứng gây kích ứng nướu và khiến nướu bị tụt.
• Kem đánh răng cho chó – tuyệt đối không dùng kem đánh răng của người. Kem đánh răng của người chứa fluoride và xylitol, những chất độc hại đối với chó. Kem đánh răng cho chó an toàn khi nuốt phải và có nhiều hương vị chó thích – bò, gà, bơ đậu phộng hoặc bạc hà. Kem có enzyme chứa các enzyme phân giải mảng bám bằng phương pháp hóa học kể cả khi không chải răng.
• Gel và dung dịch nha khoa – giải pháp thay thế cho những chú chó không chịu bàn chải. Được bôi trực tiếp lên răng và nướu bằng ngón tay hoặc bông gòn. Hiệu quả kém hơn bàn chải nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với không chăm sóc gì. Phù hợp làm giải pháp tạm thời trong quá trình tập cho chó quen với việc chải răng.
• Xịt nha khoa – cách sử dụng đơn giản nhất, không cần chạm vào miệng chó. Xịt trực tiếp vào miệng và tác động lên mảng bám bằng enzyme. Phù hợp cho những chú chó không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào vào miệng.
• Bánh thưởng nha khoa – đồ ăn nhai được thiết kế đặc biệt để làm sạch răng cơ học khi nhai. Đây là động lực tuyệt vời và là phần bổ sung phù hợp cho việc chăm sóc. Hãy tìm các sản phẩm có chứng nhận VOHC (Veterinary Oral Health Council) – chứng nhận này đảm bảo hiệu quả đã được khoa học chứng minh trong việc giảm mảng bám và cao răng. Bánh thưởng nha khoa không thể thay thế việc đánh răng, nhưng là lựa chọn thay thế tốt nhất cho những chú chó không thể áp dụng hình thức chăm sóc nào khác.
• Đồ chơi nha khoa và vật để gặm – đồ chơi được thiết kế đặc biệt từ cao su hoặc nylon với bề mặt có kết cấu giúp làm sạch răng cơ học khi gặm. Không bao giờ cho chó những vật quá cứng – xương, gạc hươu hoặc đồ chơi nylon cứng có thể làm gãy răng. Có một quy tắc đơn giản: nếu món đồ chơi có thể làm bạn đau khi đập vào đầu gối, thì nó quá cứng đối với răng chó.
• Phụ gia cho nước uống – chế phẩm dạng lỏng được thêm vào nước uống của chó, chứa thành phần kháng khuẩn và enzyme giúp giảm hình thành mảng bám và cải thiện hơi thở thơm mát. Phù hợp làm phần bổ sung cho việc chăm sóc hoặc cho những chú chó không thể áp dụng bất kỳ hình thức vệ sinh răng miệng nào khác.

Cách tập cho chó quen với việc đánh răng

Việc tập cho chó quen với đánh răng đòi hỏi sự dần dần, kiên nhẫn và liên tưởng tích cực. Bắt đầu ngay với bàn chải là sai lầm phổ biến nhất dẫn đến việc chó phản kháng và hình thành liên tưởng tiêu cực.

• Tuần 1–2: Mỗi ngày, cho một ít kem đánh răng cho chó lên ngón tay và để chó liếm như một món ăn vặt. Mục tiêu chỉ là tạo liên tưởng tích cực với kem đánh răng và việc chạm vào vùng miệng.
• Tuần 3–4: Bắt đầu dùng ngón tay có kem đánh răng nhẹ nhàng xoa bóp nướu và răng trước. Chó nên chấp nhận sự tiếp xúc này mà không phản kháng.
• Tuần 5–6: Thêm bàn chải đeo ngón tay hoặc bàn chải cổ điển – lúc đầu chỉ chải răng trước, sau đó dần dần thêm các răng khác. Di chuyển bàn chải theo chuyển động tròn ở góc 45° so với đường viền nướu.
• Mỗi lần đánh răng thành công, hãy luôn thưởng bằng đồ ăn vặt hoặc trò chơi – liên tưởng tích cực là chìa khóa để duy trì sự hợp tác lâu dài.
• Thời gian đánh răng lý tưởng là 2 phút – giống như ở người. Hãy tập trung đặc biệt vào mặt ngoài của răng, nơi mảng bám tích tụ nhiều nhất.

Dấu hiệu bệnh răng miệng ở chó

• Hôi miệng – mùi hôi khó chịu kéo dài không phải là bình thường và là dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh răng miệng.
• Thay đổi thói quen ăn uống – chó chỉ nhai bằng một bên, thích thức ăn mềm hơn hoặc ăn chậm hơn bình thường.
• Nướu đỏ hoặc chảy máu – có thể thấy khi kiểm tra miệng hoặc để lại vết máu trên bát ăn hoặc đồ chơi.
• Chảy nước dãi quá mức hoặc dùng chân cào miệng – chó đang cố gắng giảm bớt cơn đau hoặc cảm giác khó chịu trong miệng.
• Từ chối đồ chơi hoặc đồ ăn vặt mà trước đây thích gặm – có thể là dấu hiệu đau khi nhai.
• Răng bị hư hại rõ rệt hoặc sẫm màu – sự thay đổi màu răng có thể là dấu hiệu tủy răng đã chết, cần được bác sĩ thú y điều trị.

Mẹo thực tế để chăm sóc răng cho chó:

• Luôn đánh răng cho chó vào cùng một thời điểm mỗi ngày – chó là loài vật sống theo thói quen và sự đều đặn giúp giảm sự phản kháng của chúng.
• Cho chó khám răng định kỳ tại bác sĩ thú y ít nhất một lần mỗi năm – bác sĩ thú y sẽ phát hiện những vấn đề không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Hãy tập cho chó làm quen với việc chăm sóc răng miệng càng sớm càng tốt – lý tưởng nhất là từ 8–12 tuần tuổi, khi chúng dễ làm quen với mọi thứ nhất.
• Sau khi làm sạch răng chuyên nghiệp tại phòng khám thú y, hãy khôi phục ngay việc chăm sóc tại nhà – nếu không, cao răng sẽ bắt đầu hình thành trở lại chỉ trong vài tuần.
• Quy tắc về độ cứng của đồ chơi: đồ chơi không được cứng hơn răng chó – xương cứng, gạc hươu hoặc đá là nguyên nhân phổ biến nhất gây gãy răng ở chó.

Năm phút đánh răng mỗi ngày là hình thức chăm sóc thú y rẻ nhất mà bạn có thể dành cho chú chó của mình. Răng khỏe mạnh đồng nghĩa với ít đau đớn hơn, ít phải can thiệp thú y dưới gây mê toàn thân hơn, và một cuộc sống dài hơn, chất lượng hơn cho người bạn bốn chân của bạn.